{"id":29246,"date":"2024-09-23T15:58:02","date_gmt":"2024-09-23T07:58:02","guid":{"rendered":"https:\/\/incit.org\/?p=29246"},"modified":"2025-05-30T23:07:37","modified_gmt":"2025-05-30T15:07:37","slug":"clean-energy-in-manufacturing-is-hydrogen-finally-viable","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/incit.org\/az\/thought-leadership\/clean-energy-in-manufacturing-is-hydrogen-finally-viable\/","title":{"rendered":"\u0130stehsalda t\u0259miz enerji: hidrogen n\u0259hay\u0259t canl\u0131d\u0131rm\u0131?"},"content":{"rendered":"<p>S\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n qlobal istehsal m\u0259nz\u0259r\u0259sind\u0259 Ba\u015f \u0130cra\u00e7\u0131 Direktorlar (CEO-lar) karbon izl\u0259rini azaltmaq v\u0259 xalis s\u0131f\u0131r emissiyaya nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00f6kum\u0259tl\u0259r v\u0259 c\u0259miyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n artan t\u0259zyiql\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015firl\u0259r. Beyn\u0259lxalq Enerji Agentliyi (IEA) t\u0259xmin\u0259n istehsal sektorunun m\u0259sul oldu\u011funu bildirdi <a href=\"https:\/\/www.iea.org\/energy-system\/industry\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">25 faiz<\/a> qlobal istixana qaz\u0131 emissiyalar\u0131, m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin indi h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7m\u0259si z\u0259rur\u0259tini vur\u011fulay\u0131r.<\/p>\n<p>Sektorun \u0259h\u0259miyy\u0259tli emissiyalar\u0131n\u0131 h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n daha davaml\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn hidrogen kimi daha t\u0259miz h\u0259ll\u0259r q\u0259bul etm\u0259si m\u00fctl\u0259qdir. <a href=\"https:\/\/www.weforum.org\/agenda\/2024\/04\/unlocking-hydrogen-innovation-paving-the-way-for-a-sustainable-future\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu (WEF)<\/a> hidrogenin istehsal s\u0259nayesi d\u0259 daxil olmaqla m\u00fcxt\u0259lif sektorlar\u0131n ya\u015f\u0131lla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259 haz\u0131r oldu\u011funu iddia edir, \u00e7\u00fcnki o, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259tbiql\u0259r t\u0259klif edir, boldur v\u0259 yand\u0131r\u0131ld\u0131qda, dem\u0259k olar ki, s\u0131f\u0131r \u00e7irkl\u0259nm\u0259ni burax\u0131r.<\/p>\n<p>CEO-lar \u00f6z t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n karbonsuzla\u015fd\u0131rma s\u0259yah\u0259tl\u0259rind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259rk\u0259n sual qal\u0131r: hidrogen onlar\u0131n t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 xalis s\u0131f\u0131r u\u011furunun a\u00e7ar\u0131 ola bil\u0259rmi? 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r McKinsey and Co, hidrogenin qlobal illik emissiyalar\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azaldaca\u011f\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131r <a href=\"https:\/\/www.mckinsey.com\/featured-insights\/mckinsey-explainers\/what-is-hydrogen-energy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">20 faiz<\/a>, lakin hidrogenin tam potensial\u0131n\u0131 a\u00e7maq \u00fc\u00e7\u00fcn hidrogen istehsal\u0131n\u0131 v\u0259 onun m\u00fcxt\u0259lif t\u0259tbiql\u0259rini h\u0259rt\u0259r\u0259fli ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k vacibdir.<\/p>\n<h2>Hidrogenin t\u0259tbiqi v\u0259 istehsal\u0131na diqq\u0259t yetirin<\/h2>\n<p>Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n\u0131n Enerji \u0130nformasiya \u0130dar\u0259si (EIA) hidrogenin k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259c\u0259yini t\u0259klif edir <a href=\"https:\/\/www.eia.gov\/energyexplained\/hydrogen\/use-of-hydrogen.php\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">davaml\u0131l\u0131q t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri<\/a> s\u0259naye prosesl\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259kl\u0259, elektrik enerjisi istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yanacaq elementl\u0259ri kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259 v\u0259 b\u0259rpa olunan enerji \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131ql\u0131\u011f\u0131 saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7evik enerji da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259.<\/p>\n<p>Hidrogen \u00e7ox y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr v\u0259 bioyanacaq v\u0259 b\u0259rpa olunan enerji kimi dig\u0259r texnologiyalarla birl\u0259\u015fdirildikd\u0259, McKinsey v\u0259 Co. hidrogenin karbonsuzla\u015fman\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259yini bildirir. <a href=\"https:\/\/www.mckinsey.com\/featured-insights\/mckinsey-explainers\/what-is-hydrogen-energy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">a\u011f\u0131r emissiya s\u0259nayel\u0259ri<\/a> istehsal kimi.<\/p>\n<p>\u0130stehsal bax\u0131m\u0131ndan hidrogen \u0259sas\u0259n elektroliz v\u0259 buxar metan\u0131n islah\u0131 yolu il\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir, lakin hidrogen m\u00fcxt\u0259lif formalarda olur. Hidrogen istehsal\u0131 \u00fcsulu onun t\u0259snifat\u0131n\u0131 r\u0259ng\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir, lakin WEF-in qeyd etdiyi kimi, hidrogenin b\u00fct\u00fcn formalar\u0131 b\u0259rab\u0259r yarad\u0131lm\u0131r.<\/p>\n<h2>\u0130stehsalda t\u0259miz hidrogenin faydalar\u0131<\/h2>\n<p>B\u00fct\u00fcn hidrogen n\u00f6vl\u0259ri aras\u0131nda ya\u015f\u0131l hidrogen \u0259n c\u0259lbedici variant kimi se\u00e7ilir. Yenil\u0259n\u0259 bil\u0259n enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri t\u0259tbiq edil\u0259r\u0259k suyun elektrolizi yolu il\u0259 haz\u0131rlan\u0131r v\u0259 var <a href=\"https:\/\/world-nuclear.org\/information-library\/energy-and-the-environment\/hydrogen-production-and-uses\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">s\u0131f\u0131r karbon qaz\u0131 emissiyas\u0131<\/a>. S\u0259naye \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131 t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259kd\u0259n b\u0259rpa olunan enerji inteqrasiyas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r, hidrogen m\u00fcxt\u0259lif \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259r t\u0259klif edir ki, bunlara a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar daxildir:<\/p>\n<h3>1. S\u0259naye t\u0259tbiql\u0259rind\u0259 \u00e7ox y\u00f6nl\u00fcl\u00fck<\/h3>\n<p>Hidrogen s\u0259naye prosesl\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirir v\u0259 elektrik enerjisi istehsal\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir.<\/p>\n<h3>2. B\u0259rpa olunan enerjini tamamlay\u0131r<\/h3>\n<p>G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k kimi b\u0259rpa olunan m\u0259nb\u0259l\u0259ri tamamlayaraq davaml\u0131 enerji qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas komponenti kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n<h3>3. Etibarl\u0131 enerji anbar\u0131<\/h3>\n<p>Enerji saxlama h\u0259ll\u0259ri t\u0259qdim edir v\u0259 d\u0259yi\u015fk\u0259n b\u0259rpa olunan \u00e7\u0131x\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn ehtiyat kimi xidm\u0259t edir.<\/p>\n<h3>4. \u0130qtisadi \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259r<\/h3>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 iqtisadi fayda t\u0259klif edir <a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2211467X24001329\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">karbon vergisi<\/a>.<\/p>\n<h3>5. T\u0259bii qaz\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si potensial\u0131<\/h3>\n<p>Davaml\u0131 enerji saxlama imkanlar\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259r\u0259k t\u0259bii qaz\u0131 \u0259v\u0259z etm\u0259k potensial\u0131na malikdir.<\/p>\n<p>Bu \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri c\u0259lb ed\u0259n Hitachi Energy hidrogeni h\u0259ll yolu kimi q\u0259bul etdi. M\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t hekay\u0259si olaraq \u015firk\u0259t Ovako-nun \u0130sve\u00e7in Hofors \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki polad zavodu \u00fc\u00e7\u00fcn 20 MVt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 elektrolizatoru elektrikl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn hidrogen t\u0259tbiq etdi. <a href=\"https:\/\/www.pv-magazine-australia.com\/2023\/09\/21\/worlds-first-green-hydrogen-plant-to-heat-steel\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">d\u00fcnyada ilk ya\u015f\u0131l hidrogen zavodu<\/a> yuvarlanmadan \u0259vv\u0259l polad\u0131 q\u0131zd\u0131rmaq. Bu praktik n\u00fcmun\u0259 elementin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaq potensial\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirir, eyni zamanda Hitachi Energy-ni istehsal \u00fc\u00e7\u00fcn hidrogeni q\u0259bul etm\u0259kd\u0259 lider kimi qeyd edir.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, bu faydalar n\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259v\u0259sl\u0259ndirici g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, hidrogenin geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259nims\u0259nilm\u0259si dekarbonizasiya h\u0259lli kimi \u0259h\u0259miyy\u0259tli probleml\u0259r yarad\u0131r.<\/p>\n<h2>Hidrogenin q\u0259buluna mane\u0259l\u0259r<\/h2>\n<p>\u015e\u00fcbh\u0259siz ki, hidrogenin m\u0259nims\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck mane\u0259l\u0259rd\u0259n biri maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259nin t\u0259min edilm\u0259sidir. 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r McKinsey and Co t\u0259xmin\u0259n bunu ortaya qoydu <a href=\"https:\/\/www.mckinsey.com\/featured-insights\/mckinsey-explainers\/what-is-hydrogen-energy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">USD$460 milyard<\/a> hidrogeni praktik h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn investisiyalar t\u0259l\u0259b olunacaq. Bu kapital istehsal, paylama v\u0259 son istifad\u0259 t\u0259tbiql\u0259rinin \u0259sas sah\u0259l\u0259rind\u0259 laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, WEF-\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00e7atd\u0131r\u0131lma v\u0259 yanacaq doldurma infrastrukturunun y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ri s\u0259b\u0259bind\u0259n hidrogenin q\u0259bulu bahad\u0131r. <a href=\"https:\/\/www.weforum.org\/agenda\/2024\/05\/hydrogen-hidden-costs-energy-transition\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00fcmumi x\u0259rcl\u0259rin 85 faizi<\/a>.<\/p>\n<p>Bu \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, hidrogenin h\u0259rt\u0259r\u0259fli istehsal davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 plan\u0131na u\u011furla inteqrasiyas\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli faydalar \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259r. Bu mane\u0259l\u0259ri d\u0259f ed\u0259n istehsal\u00e7\u0131lar t\u0259miz enerji t\u0259chizat\u0131nda t\u0259kmill\u0259\u015fdirilmi\u015f enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini, m\u00fcxt\u0259lifliyi v\u0259 etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7ma\u011fa haz\u0131rd\u0131rlar v\u0259 onlar\u0131 xalis s\u0131f\u0131r h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<h2>G\u0259l\u0259c\u0259k istehsal u\u011furu \u00fc\u00e7\u00fcn qalib hidrogen plan\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131<\/h2>\n<p>Bu probleml\u0259ri h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istehsal\u00e7\u0131lar hidrogen d\u0259y\u0259r z\u0259ncirind\u0259ki inki\u015faf v\u0259 maliyy\u0259 bo\u015fluqlar\u0131n\u0131 aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn strateji ekoloji, sosial v\u0259 idar\u0259etm\u0259 (ESG) planlamas\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc investisiyalar\u0131 t\u0259min etm\u0259lidirl\u0259r. Hidrogen g\u00fcm\u00fc\u015f g\u00fcll\u0259 deyil, lakin d\u00fczg\u00fcn \u015f\u0259raitd\u0259 t\u0259tbiq edildikd\u0259, istehsal\u00e7\u0131lara \u00f6z \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131 daha ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259miz etm\u0259k imkan\u0131 ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, istehsal\u00e7\u0131lar ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u00f6z \u0259n \u00e7\u0259tin mane\u0259l\u0259ri il\u0259 \u00fczb\u0259\u00fcz m\u00fcbariz\u0259 aparmal\u0131 v\u0259 \u00f6z qur\u011fular\u0131n\u0131n onun inteqrasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259chiz olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259lidirl\u0259r. M\u00fcraci\u0259t edildikd\u0259n sonra istehsal\u00e7\u0131lar \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri a\u00e7a v\u0259 xalis s\u0131f\u0131r m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn davaml\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rini inki\u015faf etdir\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>Hidrogenin inteqrasiyas\u0131n\u0131 idar\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn <a href=\"https:\/\/incit.org\/en\/what-we-do\/cosiri\/\">\u0130stehlak\u00e7\u0131 Davaml\u0131l\u0131q S\u0259nayesi Haz\u0131rl\u0131q \u0130ndeksi (COSIRI)<\/a> istehsal\u00e7\u0131lara d\u0259y\u0259rli ESG \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sini t\u0259klif edir. O, sektordan v\u0259 miqyasdan as\u0131l\u0131 olmayaraq ESG prinsipl\u0259rini v\u0259 hidrogen h\u0259ll\u0259rini \u0259m\u0259liyyatlara problemsiz \u015f\u0259kild\u0259 daxil etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn vacib al\u0259tl\u0259r v\u0259 anlay\u0131\u015flar\u0131 t\u0259min edir. ESG yetkinliyini m\u00fcqayis\u0259 ed\u0259r\u0259k v\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 art\u0131raraq, COSIRI istehsal\u00e7\u0131lara qlobal standartlara uy\u011funla\u015fma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir v\u0259 onlar\u0131 davaml\u0131 istehsalda liderl\u0259r kimi yerl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In the fast-evolving global manufacturing landscape, Chief Executive Officers (CEOs) face mounting pressure from governments and society to slash carbon footprints and achieve net-zero emissions. The International Energy Agency (IEA) has reported the manufacturing sector is responsible for about 25 per cent of global greenhouse gas emissions, underscoring the need for businesses to act now. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":35172,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[151,152,33,103],"class_list":["post-29246","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-thought-leadership","tag-clean-energy","tag-consumer-sustainability-industry-readiness-index","tag-cosiri","tag-smart-manufacturing"],"acf":{"topic":"sustainability"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/incit.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29246","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/incit.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/incit.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/incit.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/incit.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29246"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/incit.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29246\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35173,"href":"https:\/\/incit.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29246\/revisions\/35173"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/incit.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/incit.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29246"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/incit.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29246"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/incit.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29246"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}